Sjaj kosovske riznice: Srpsko kulturno nasleđe na Kosovu i Metohiji u galeriji SANU

Novosti 28.09.2017 10:14
Sjaj kosovske riznice: Srpsko kulturno nasleđe na Kosovu i Metohiji u galeriji SANU


U galeriji SANU u sredu će biti otvorena izložba "Srpsko kulturno nasleđe na Kosovu i Metohiji"; Ulomak suda sa glagoljskim natpisom iz 10. veka potvrda rane srpske kulture



VELIKA izložba "Srpsko umetničko nasleđe na Kosovu i Metohiji. Identitet, značaj, ugroženost", koja će u sredu biti otvorena u Galriji SANU, predstaviće riznicu našeg nasleđa sa ovog podneblja i istovremeno podsetiti, domaću i svetsku javnost, da srpski narod živi na KiM više od hiljadu godina i da od vremena Stefana Nemanje do danas, neprekidno neguje raznovrsno umetničko stvaralaštvo.

- Izloženi predmeti su nepobitni dokazi, kadri da razotkriju svaki pokušaj krivotvorenja činjenice s težnjom da se srpsko kulturno nasleđe na prostoru KiM predstavi kao kulturno nasleđe takozvane Republike Kosovo i kada se lobira da ta nepostojeća država bude primljena u Unesko ne bi li se falsifikovanju istorije dao legitiman okvir - smatra patrijarh srpski Irinej. - Ti predmeti jasno svedoče o svojim ktitorima i autorima, odnosno o svom kulturnom i duhovnom identitetu.

U izboru autora postavke, profesora Dragana Vojvodića i Miodraga Markovića, biće predstavljena originalna dela, ali kopije fresaka i plastike, među kojima se po lepoti i estetskim vrednostima izdvajaju ona nastala zaslugom srpskih vladara, vlastele i visokih crkvenih dostojanstvenika.

- Mnoga od njih odavno su uništena, pojedina se nalaze u inostranim zbirkama, a brojni spomenici spadaju u nepokretna kulturna dobra, pa nisu mogli biti prikazani na izložbi, izuzev kao kopije ili video-prezentacije - ističe Marković. - I pored toga, izložba ne oskudeva u remek-delima srpske umetnosti iz svih epoha njenog razvoja.

Izložba se realizuje u saradnji s Narodnim muzejom u Beogradu i Muzejom Srpske pravoslavne crkve, a autori ističu da ne bi bila moguća bez pomoći i drugih institucija, kolega i prijatelja. Na njoj su prikazani i odabrani radovi slikara i skulptora 20. veka poteklih s KiM.

- Umetničko nasleđe na Kosovu i Metohiji, jasno pokazuje da je ta oblast srpske srednjovekovne države, kada su u nju preneta sedišta glavnih državnih i crkvenih institucija, postala istovremeno i središnje kulturno područje, za koje su bili vezani gotovo svi glavni stvaralački tokovi - navodi Bojana Borić Brešković, direktorka Narodnog muzeja u Beogradu.

Iz zbirki Narodnog muzeja odabrani su dragoceni originali - ikonopis i umetnički rad u metalu, skupoceni vez, keramika i staklo, arhitektonska plastika, koji pružaju uvid u način života, u verovanja i htenja srpskih žitelja tog područja. Potiču prvenstveno iz najvećih srpskih srednjovekovnih spomenika sa Uneskove liste - iz Pećke patrijaršije, Dečana, Gračanice i Bogorodice Ljeviške. U kolekciji Narodnog muzeja su i predmeti iz Svetih arhanđela, Bogorodice Hvostanske, Banjske i drugih srpskih svetinja, manastirskih vlastelinstava i naselja, kao i grada Novo Brdo.

Ovom prilikom izložen je i ulomak keramičkog suda sa urezanim glagoljskim natpisom iz desetog veka, otkriven u Čečanu kod Vučitrna - važna materijalna potvrda rane slovenske, pa i srpske kulture na tom prostoru.

Da bi predstavili širi društveno-istorijski i kulturni okvir nastanka vrednih dela, autori su odabrali kopije fresaka, a budući da su mnogi spomenici nedostupni, oštećeni ili uništeni, one, osim umetničkih svojstava, imaju i jedinstvenu dokumentarnu vrednost. U postavku su uključeni odlivci kamene plastike i epigrafske građe koju čine nadgrobni natpisi i posvete ktitora i protomajstora. Mnogi originali s kojih su načinjene te kopije više ne postoje.

Poseban deo izložbe posvećen je stradanju srpskih svetinja, od turskog doba do današnjih dana. U tom delu dokumentovano će biti predstavljeni duga istorija uništavanja i različiti oblici ugrožavanja srpskog umetničkog nasleđa.

Tokom izložbe izaći će obiman katalog, na skoro 600 strana Planirano je i donatorsko okupljanje na kome će se prikupiti novac za obnovu najugroženijih svetinja.

LONGINOVE IKONE

POSEBNO mesto na izložbi dobile su monumentalne ikone Hrista i Bogorodice na prestolu, rad pećkog monaha Longina, jednog od naših najvećih umetnika iz vremena turske okupacije. Namenjene jednom od ikonostasa u dečanskoj crkvi Hrista Pantokratora, one su pre nekoliko godina prenete iz manastirske riznice u Narodni muzej u Beogradu, gde se na njima sprovode detaljni konzervatorsko-restauratorski radovi. Tokom izložbe slikar konzervator Radovan Piljak iz Narodnog muzeja održaće predavanje o tome šta je urađeno.


Izvor



Dodaj komentar
  Anonimni komentar
Ime:
Lozinka:
  Zapamti me na ovom računaru

Naslov:
Pošalji mi svaki odgovor na moj komentar
Pošalji mi svaki novi komentar na ovaj članak