Danas 91. godina od smrti kralja Petra I Karađorđevića

Kralj Petar I, koji je vladao u specifičnim vremenima preloma, tokom balkanskih i Prvog svetskog rata, u narodu je ostao zapamćen kao Kralj Oslobodilac, iako je realno, u najtežim danima Prvog svetskog rata regent Aleksandar, docnije prozvan Ujedinitelj, izneo najveći teret .

Petra I, koji je važio za skromnog, nepretencioznog, čoveka, u narodu su najčešće nazivali samo Čika Pera.
Rođen je 11. jula 1844. godine, kao peto dete Kneza Aleksandra i kneginje Perside. Osnovnu školu i gimnaziju završio je u Beogradu. Posle zbacivanja sa prestola njegovog oca kneza Aleksandra Karađorđevića, 1858. godine, živeo je i školovao se u Švajcarskoj i Francuskoj, između ostalog na vojnoj školi Sen-Sir.

Bavio se i slikarstvom, pa i prevođenjem. Često se ističe da je poznati esej Džona Stjuarta Mila "O slobodi", na srpski jezik preveo upravo potonji kralj Srbije Petar I Karađorđević.

Učestvovao je u Francusko-pruskom ratu 1870/71 kada je zbog ispoljene hrabrosti odlikovan najvišim francuskim ordenom Legija časti , koji je, što je zaista retko među modernim vladarima, zaslužio na ratištu.

Pod imenom Petar Mrkonjić u bosansko-hercegovačkom ustanku protiv Turaka komandovao je 1875. i 1876. ustaničkim odredom u Bosanskoj krajini, gde je četovao pod pseudonimom legendarnog hajdučkog vođe Petra Mrkonjića. Ime Mrkonjić grad koji nosi jedna tamošnja varošica daleki je ođek patriotskih aktivnosti potonjeg srpskog kralja.

Pošto su u Majskom prevratu tragično stradali nesrećni kralj Aleksandar Obrenović i kraljica Draga, Skupština je juna 1903. izabrala za kralja Petra Karađorđevića. "Želim da budem pravi ustavni kralj Srbije", naglasio je u svom proglasu tokom polaganja zakletve.
Bio je kralj Srbije od 1903. do 1918. i potom Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca do smrti 1921. godine, mada je , kao regent od 1914. stvarni vladar bio prestolonaslednik Aleksandar.

Najčešsće se ističe da je njegova vladavina bila obeležena razvojem parlamentarne demokratije, bukvalno shvatane kao retko gde u tadašnjoj Evropi, opštim ubrzanim privrednim i kulturnim napretkom i slobodom štampe.

Tokom Petrove uprave ojačane su političke i kulturne veze s južnoslovenskim narodima pod Austrougarskom i Srbija je postala, kako se govorilo, Pijemont Južnih Slovena, ideal ustavnog uređenja i neka vrsta ostrva slobode kojem su mnogi težili.

Tokom Prvog svetskog rata i tragičnog povlačenja 1915. godine, kralj Petar I Karađorđević zajedno sa svojom vojskom i narodom prešao je preko planinskih bespuća do jadranske i jonske obale.

Ipak dočekao je ostvarenje velikog sna 1918. godine kada je stvorena, posle konačne pobede i oslobođenje Srbije, nova zajednička Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca.

Kralj Petar I Karađorđević, umro je, kako se često ističe, na gvozdenom vojničkom krevetu, u skladu sa vojničkom tradicijom Karđorđevića, a sahranjen je u njegovoj zadužbini, crkvi mauzoleju, na Oplencu, čijoj je izgradnji posvetio poslednje godine života.