Putovanje kroz dva veka

„Album starog Čačka (1870–1941)”, otvoren u Galeriji ovdašnjeg Narodnog muzeja, oživeo je davne uspomene, drage boje zavičaja i istoriju čitave građanske epohe ovog mesta. Reč je o izložbi 376 fotografija iz sedam decenija krcatih događajima koji su obeležili povest naselja pored Zapadne Morave.
– Krajem 19. veka bogatije porodice počele su da grade moderne kuće, po evropskom uzoru, sa prostranim sobama i salonima čiji sjaj je nadvisio seosko okruženje iz kojeg su i domaćini potekli. Istaknuto mesto, na jednom od stočića u neposrednoj blizini klavira, osvojio je porodični album sa fotografijama – kaže za „Politiku“ Miloš Timotijević, istoričar Narodnog muzeja u Čačku.
On je zajedno sa kolegama iz te kuće Delfinom Rajić i Radivojem Bojovićem autor kataloga i izložbe priređene povodom godišnjice osnivanja Muzeja (30. avgust 1952).
– Snimci privatnog i javnog života, političkog i poslovnog delovanja provincijalne buržoazije trebalo je da pripovedaju o uspešnosti porodice. Dakle, bez isticanja bolesnih, ružnih, neuspešnih i socijalno neuklopljenih pojedinaca – veli istoričar.
Postavka je podeljena u tri manje celine kojima su obuhvaćeni grad, njegovi žitelji a zatim i događaji, dok tekst koji je prati svedoči da je najstarija fotografija Čačka nastala 1870. godine. Dakle, tri decenije posle nastanka tog izuma (1839) koji je brzo počeo da se širi svetom.
– Nisu iznenađujući ni motiv ni naručilac posla, pa ni činjenica da je baš ona sačuvana do današnjih dana i da je još u privatnoj kolekciji. Reč je o fotografiji pivare „Kren“, vlasništvo istoimene porodice Nemaca doseljenih iz Rume, koji su svojim preduzećem i čitavim načinom života bili prvi modernizatori Čačka u 19. veku – navodi naš sagovornik.
Tvorac tog snimka nije poznat, jer u Čačku tada nije bilo stalnog fotografa, a i putujući su retko navraćali. Prvi fotograf sa radnjom u ovom mestu, otvorenom posle 1880, bio je Bogdan S. Đorđević ali je i od njegovog dela sačuvana tek jedna fotografija koja, takođe, pripada privatnoj zbirci.