Amaterska odskočna daska

Večernje novosti 26.11.2008 13:10
Amaterska odskočna daska


Pozorišni entuzijasti, uprkos nedostatku novca i prostora, uspevaju da okupe na hiljade mladih. U mnogim sredinama imaju ulogu gradskih pozorišta, a neka su prerasla i u profesionalna...



U SRBIJI ima više od 750 kulturno-umetničkih društava sa oko 350.000 članova. Pozorišni amaterizam je jednim delom obuhvaćen kulturno-umetničkim društvima, a postoje i pozorišta koja su samostalno organizovana, objašnjava Slobodan Vujović, predsednik Saveza amatera Srbije. U većini gradova su repertoarskog karaktera i imaju ulogu gradskih pozorišta, kao što je slučaj u Kraljevu, Valjevu, Smederevskoj Palanci...
- Važno je napomenuti da u skoro svim amaterskim pozorištima rade profesionalni reditelji sa glumcima amaterima, koji u većini slučajeva prethodno završavaju kratku školu glume, koju najtalentovaniji i prođu - kaže Vujović. - Svake godine Savet amatera Srbije organizuje takmičenje amaterskih pozorišta. U predselekciji za Republički festival koji se održava u Kuli, na opštinskim i gradskim takmičenjima učestvuje preko stotinu pozorišta. Od tih osam biraju se dva najbolja, koja idu u Trebinje na Festival pobednika svih pozorišnih festivala sa prostora bivše Jugoslavije i okolnih država Balkana.
Gradsko pozorište "Abrašević" u Valjevu postoji 103 godine i jedno je od najstarijih u Srbiji, ovenčano je bezmalo svim najznačajnijim priznanjima. Iz ovog pozorišta, u protekle dve decenije, više od 70 mladih upisalo je pozorišnu akademiju, od glume do režije! Prve korake na pozorišnim daskama u "Abraševiću" su načinili glumci Voja Brajović, Željko Mitrović - Pinta, Nenad Jezdić, Jasmina Avramović, Katarina Vićentijević...
Na poslednjem, 50. festivalu pozorišnog amaterizma u Kuli, na kojem je njihova predstava "Razvojni put Bore Šnajdera" bila najbolja, publika je za najboljeg glumca proglasila Branka Antonića, koji je maestralno tumačio glavnu ulogu.
A u Trebinju na 51. "Festivalu festivala" ista predstava dobila je četiri "Zlatne maske", za najbolju kostimografiju, scenografiju, režiju, glumu i, uz to, proglašena je za najbolju na festivalu.
- U "Abraševiću" nastupaju glumci raznih godišta i šarenolikih profesija - kaže Branko Antonić, glumac i producent valjevskog "Abraševića". - Najstariji je doajen valjevskog teatra, Veroljub - Veca Andrić, pa do najmlađih, srednjoškolaca. Glumom se u "Abraševiću" bave advokati, sudije, profesori, novinari, pedagozi, socijalni radnici, privatni preduzetnici, službenici, penzioneri... "Abrašević" je pravi rasadnik glumačkih talenata.
- I ove godine, od devet studenata Pozorišne akademije u Beogradu, čak troje je iz Valjeva - ponosno ističe Antonić. - Nesumnjivo, Gradsko pozorište "Abrašević" ubraja se u najuspešnijebrendove Valjeva. Mnogi ističu da "Abrašević" više ne bi trebalo da učestvuje na amaterskim smotrama, jer je po svemu postao - pravo profesionalno pozorište. Sve postiže uigran tim više od 30 glumaca, uz pomoć reditelja Miroslava - Ćiše Trifunovića, dr Voje Milutinovića, koji piše pozorišnu muziku, Branke Šišinački, autora kostima, Dušana Arsenića, scenografa, koji ima i Sterijinu nagradu za plakat. Upravo smo uspešno nastupili na "Repasaž festu" u Ubu.
Pozorišni amaterizam u Nišu u otpočeo je još u drugoj polovini 19. veka kroz družine - preteče Nacionalnog teatra "Sinćelić", u čijem osnivanju su učestvovali Sremac, Milorad Petrović, Stevan Nikšić, Henrih Liler i Špira Kalik. Renesansu je pozorišni amaterizam doživeo u okviru AKUD-a "Veljko Vlahović" 1976. godine, kada su adaptirani "San letnje noći", "Šok" i "Bajka o De Sadu".
Danas amateri uglavnom igraju na gimnazijskim scenama prigodne predstave za školske praznike, ali i u Akademskom pozorištu Studentskog kulturnog centra Univerziteta u Nišu. Tu su nekada počeli Tanasije Uzunović i Mladen Nedeljković, a pozorište, kojim rukovodi umetnik Biljana Radenković, danas broji 36 članova sa pet predstava na repertoaru. Poslednji komad "U plamenu strasti" - Ivana M. Lalića na Festivalu akademskih pozorišta u Novom Sadu osvojio je čak osam priznanja, a po dve na smotrama u Požarevcu, Sofiji i RS.
Kako klasičnog amaterskog pozorišta nema, alternativnim nastupima se smatraju zapravo profesionalci - "Scena of tetar", koja radi od 1990. godine i uglavnom okuplja glumce Narodnog pozorišta. Za 11 godina igranja kultne predstave "Gangsterbajteri" zabeleženo je 800.000 gledalaca, a poslednji u serijalu, nedavno premijerno izvedena krimi-komedija "Lovci na jelene 4".
- Osnovni razlog zbog čega nema pozorišnog amaterizma je pored novca i nedostatak prostora - objašnjava za "Novosti" Miroljub Nedović, umetnički rukovodilac "Scene of teatar", koji je sa suprugom preuzeo ovu amaterksu grupu 1990. godine.
Miroljub Nedović sa suprugom Ivanom planira da obnovi amatersku scenu. Iza bračnog para Nedović je 16 premijera i 2.000 repriza.    

SEĆANjE NA ZLATNO DOBA
POD okriljem Narodnog pozorišta u Nišu radila je amaterska scena, koju su pri Domu kulture 1979. godine osnovali Desimir Stanojević, Timošenko Milosavljević i Miroljub Jovanović, a radila je sve do 1999. godine. Kroz omladinsku scenu prošlo je više od 500 mladih glumaca, a iz ove škole glume danas profesionalno radi 20 glumaca.

ZAMENjUJU PROFESIONALCE
AMATERSKA pozorišta uspešno zamenjuju i profesionalne ansamble. U nekoliko gradova amaterska pozorišta vremenom su prerasla u profesionalna, što je slučaj Vranja, Kruševca, Kikinde, Užica. U Beogradu je nedavno "Dadov" stekao status profesionalnog pozorišta, tvrdi Vujović.

SAMOFINANSIRANjE
VALjEVSKO pozorište finansira se delom iz gradske kase. Deo novca, neophodnog za rad, "Abrašević" obezbeđuje i prodajom ulaznica za svoje predstave. Pozorište je, sa predstavom "Seobe", gostovalo u prepunoj sali "Madlenijanuma" u Zemunu. Svojevremeno, u beogradskom "Ateljeu 212" odigrali su "Mandragolu".

NOVAC
POZORIŠNI amaterizam u Nišu uvek je bio u "milosti" budžeta, a situacija je danas veoma teška - kaže za "Novosti" Dragan Blagojević, upravnik amaterskog lutkarskog Teatra "Klasik", koji danas nastupa u humanitarne svrhe.

 


Izvor



Dodaj komentar
  Anonimni komentar
Ime:
Lozinka:
  Zapamti me na ovom računaru

Naslov:
Pošalji mi svaki odgovor na moj komentar
Pošalji mi svaki novi komentar na ovaj članak