“Petar Veliki” protiv Četvrte flote

Miroslav Lazanski NIN 19.09.2008 22:01
“Petar Veliki” protiv Četvrte flote


Prvi put od nestanka Sovjetskog Saveza i završetka Prvog hladnog rata vojno-pomorska zastava Rusije zavijoriće se u vodama Karipskog mora, što je izazvalo i reakcije SAD, pa službeni Vašington potvrđuje da Amerika budno osmatra sve šta se događa u tom području



Još je Oliver Kromvel davno rekao “da je ratni brod u nekoj stranoj luci najbolji ambasador svoje zemlje”. Godinama su se i SAD i Sovjetski Savez držali te formule, američka ratna mornarica imala je svoje pomorsko-vazduhoplovne efektive na svim svetskim morima i oceanima, sovjetska ratna mornarica nije u tome mnogo zaostajala. Onda je došao kraj Varšavskog pakta i nestanak Sovjetskog Saveza. Ruska ratna mornarica ostala je bez nekih najvažnijih površinskih ratnih brodova; dopola završen, novi tip nosača aviona “Varjag” Ukrajina je prodala Kinezima, nosač aviona “Admiral Gorškov” Rusija je prodala Indiji, protivpodmornički nosači helikoptera i aviona tipa “kijev” odslužili su svoje, i Rusija je ostala samo na jednom pravom nosaču aviona – “Admiral Kuznjecov”. Sa takvom flotom i tadašnjim predsednikom Borisom Jeljcinom Rusija i nije imala šta da traži na svetskim morima i oceanima. Plovidba ruskog elektronsko-izviđačkog broda “Liman” iz Crnog mora u Jadran u vreme agresije NATO-a na Jugoslaviju 1999. godine bila je više nego simbolična. “Liman” je, naravno, prikupio elektronske podatke koji su mu trebali i ništa više, jer ništa više i nije mogao da učini.
Sada, prvi put od nestanka Sovjetskog Saveza i završetka Prvog hladnog rata vojno-pomorska zastava Rusije zavijoriće se u vodama Karipskog mora. Ruski ratni brodovi trebalo bi da u novembru učestvuju u zajedničkim vojnim vežbama sa pomorsko-vazduhoplovnim snagama Venecuele, ruski strateški bombarder T-160 već je sleteo u Venecueli odakle počinje sa izvođenjem vežbovnih aktivnosti.
Sve to izazvalo je i reakcije SAD, pa službeni Vašington potvrđuje “da su ruski strateški bombarderi adekvatno praćeni i da Amerika budno osmatra sve šta se događa u tom području”. Kako se u tom području zaista i događaju neobične stvari, dva su američka ambasadora već proterana iz zemalja u kojima su bili akreditovani, dolazak ruskih ratnih brodova i bombardera nesumnjivo će dodatno uzburkati vode i vazdušni prostor Kariba. Naime, SAD smatraju da je Monroeva doktrina, koja slobodno interpretirana glasi “Amerika Amerikancima”, i dalje važeća i da SAD imaju ekskluzivna prava vojnog prisustva u zonama Severne, Južne i Centralne Amerike. Kako je trenutna politička situacija u Boliviji vrlo nestabilna, političko nasilje potresa zemlju, a levičarska vlada predsednika Eva Moralesa već je proterala američkog ambasadora, uz događanja u Venecueli, gde Vašington takođe ima protivnika u liku predsednika Uga Čavesa, uz talas najnovijeg političkog nasilja u Meksiku i raniji napad na logor Revolucionarnih oružanih snaga Kolumbije (FARC) na teritoriji Ekvadora što je početkom marta izazvao pravi politički zemljotres u regionu, Amerikanci zapravo i ne znaju gde bi prvo pokušali da “gase požar”. I sada na sve to još i pompezno stižu ruski ratni brodovi i avioni.
U vreme dok je Sovjetski Savez imao vrlo čvrste vojne veze sa Kubom, u kubanskoj luci Cienfuegos bazirale su se sovjetske podmornice, istina konvencionalne, a tek je ponekad dolazila i neka podmornica na nuklearni pogon radi odmora posade i popune zalihama hrane. Moskva je pored Havane imala i vrlo snažan elektronsko-izviđački centar kojim je obaveštajno “pokrivala” dobar deo teritorije SAD, na kubanske aerodrome sletali su sovjetski strateški bombarderi i izviđački avioni na redovnim patrolnim letovima duž atlantske obale Amerike.
Posle sloma Sovjetskog Saveza Moskva se vojno povukla sa Kube, iako je obaveštajni centar kraj Havane još dugo ostao da radi.
Sve ono što se u međuvremenu događalo oko Rusije, posebno širenje NATO-a na istok i bombardovanje Jugoslavije 1999. godine, kao i vrtoglav rast cena nafte, dovelo je do promene defanzivne vojne pozicije Rusije. Rusija Vladimira Putina još je pre godinu dana odlučila da obnovi letove svoje strateške bombarderske i izviđačke avijacije na Pacifiku i na Atlantiku i, evo sada, i na Karibima. Posle događaja u Gruziji i ulaska američkih ratnih brodova, kao i ratnih brodova drugih država NATO-a u Crno more, Rusija je upozorila Tursku da taj boravak ratnih brodova zemalja koje ne izlaze svojom obalom na Crno more, mora biti u skladu sa konvencijom iz Montrea, koja detaljno određuje način prolaska kroz Bosfor i Dardanele: tonažu brodova, kalibar njihovih topova i vremensku dužinu boravka u Crnom moru. Rusija je najavila da će za kršenje tih odredbi odgovorna biti Turska i da će Moskva naći načina da tome adekvatno odgovori.
Jedan od poteza u toj lepezi odgovora Rusije svakako je i dolazak ruske pomorske eskadre u vode Kariba. Domaćin, Venecuela, veliki je kupac modernog ruskog oružja, Ugo Čaves je za svoju vojsku već kupio ogromne količine pešadijskog oružja sistema “kalašnjikov”, ruske borbene avione Su-27 i Su-30, podmornice klase “kilo”, a najavljena je i kupovina ruskog PVO sistema S-300. No, najveća atrakcija u vodama Venecuele biće svakako ruska nuklearna krstarica “Petar Veliki” od 24.500 tona punog deplasmana. To je posle nosača aviona “Admiral Kuznjecov” najveći površinski ratni brod Rusije. “Petar Veliki” ima posadu od 727 mornara, podoficira i oficira, naoružan je sa 20 protivbrodskih raketa “granit” dometa do 500 km, protivavionskim sistemima “osa”, “kaštan” i AK-630M, dvocevnim topom od 130 mm, raketnim torpedima, protivpodmorničkim bacačima i helikopterima Ka-27 i Ka-25. Brzina krstarice “Petar Veliki” je 31 čvor. Inače, Rusija ima na flotnoj listi četiri takve teške krstarice: “Petar Veliki”, odnosno bivši “Jurij Andropov”, “Admiral Nahimov”, bivši “Kalinin”, “Admiral Lazarev”, bivši “Frunze” i “Admiral Ušakov”, bivši “Kirov”.
Nedavno je Moskva najavila i izgradnju pet novih nosača aviona kao udarnih plovnih jedinica za flote koje će biti stacionirane na svim okeanima sveta. To je definitivni kraj defanzivne koncepcije razvoja ruske ratne mornarice, jer još od vremena admirala Gorškova nekadašnja sovjetska ratna mornarica imala je striktnu ulogu zaštite obale SSSR-a i, tek sekundarno, patroliranje svetskim morima. Sovjetske nuklearne podmornice sa balističkim raketama bile su nosilac drugog nuklearnog udara, ali one su bile pod komandom Strateških raketnih snaga, a ne i Ratne mornarice. Sada Rusija ne samo da jača ofanzivne nuklearne podmorničke snage sa balističkim raketama, uvodi u upotrebu dva nova tipa strateških podmornica, već i površinske flotne jedinice koje će štititi interese Rusije daleko od matičnih obala.
Od 1. jula ove godine Vašington je reaktivirao svoju Četvrtu flotu i pojačao vojnu prisutnost u Latinskoj Americi. Naime, američka Četvrta flota osnovana je 1943. godine, da bi zaštitila američke teritorijalne vode i širi pojas od napada nemačkih podmornica. Posle sedam godina komanda Četvrte flote je rasformirana, da bi sada, posle 58 godina, ponovo oživela u sastavu Južne komande oružanih snaga SAD. Udarni brod Četvrte flote je nuklearni nosač aviona “Džordž Vašington” od 98.000 tona deplasmana, koji nosi oko 90 aviona i helikoptera i ima posadu od 5.500 ljudi.
Portparol američke Južne komande je reaktiviranje Četvrte flote nazvao “administrativnom merom”, kao “znak podrške borbi protiv trgovine drogom u okviru bezbednosno-političke saradnje sa međunarodnim partnerima”, dok svi ostali posmatrači pomorsku militarizaciju regiona Kariba i uopšte Južne Amerike gledaju kao reakciju na oslobađanje regiona od američke dominacije. Je li to, zapravo, američki signal levičarskim vladama u regionu? Jer, trećina američkog uvoza nafte dolazi iz Meksika, Venecuele i Ekvadora.
Dolazak ratnih brodova američke Četvrte flote u vode Južne Amerike sa sumnjom gledaju i u Brazilu, pa ministar odbrane te zemlje Nelson Žobim kaže da Brazil neće dozvoliti ulazak američkih ratnih brodova u teritorijalne vode njegove zemlje.
“Oni mogu da koriste međunarodne pomorske puteve, ali ovde neće ući”, rekao je Žobim.
Predsednik Venecuele Ugo Čaves bio je još oštriji izjavivši kako je “reč o špijunaži i provokaciji, Amerikanci nas neće zaplašiti niti odvratiti od puta kojim smo krenuli”.
Dakle, američki razarači u vodama Crnog mora, ruska nuklearna krstarica “Petar Veliki” u vodama Kariba. Biće to vesela regata...

Izvor



Dodaj komentar
  Anonimni komentar
Ime:
Lozinka:
  Zapamti me na ovom računaru

Naslov:
Pošalji mi svaki odgovor na moj komentar
Pošalji mi svaki novi komentar na ovaj članak